Jeśli to fiolet, ktoś umrze...

00.02.2011Teoria koloru w filmie

Jedną z rzeczy, które utkwiły mi w pamięci po obejrzeniu wiele lat temu filmu „Krzyżacy” Aleksandra Forda, była informacja w napisach końcowych, iż film nakręcono na kliszy barwnej Eastman Color-Kodak. A że komunikat był dobrze wyeksponowany, świadczy to o bardzo dużej wadze tego faktu. I tak jest w istocie, bo jest to pierwszy polski film zarejestrowany w tej technologii. Czyli kolor ma znaczenie. A z bardziej współczesnych czasów – weźmy choćby „Matrix” braci Wachowskich. Tam kolor odgrywał kluczową rolę dla zróżnicowania dwóch różnych światów, dwóch rzeczywistości. Przykłady można by mnożyć, bo odpowiedni dobór kolorystyki scen jest często kluczem do uzyskania właściwego przekazu artystycznego.

O niezwykle istotnym procesie wyboru kolorystyki dla produkcji filmowej traktuje właśnie książka „Jeśli to fiolet, ktoś umrze. Teoria koloru w filmie”. Jest to jedyna tego typu pozycja na rynku polskim, która odsłania kulisy wyboru kolorów w filmie – polecana zarówno zawodowcom z branży, jak i początkującym scenografom oraz miłośnikom kina. To niezapomniana podróż po estetyce i praktycznych problemach związanych z doborem barw, zawierająca cenne wskazówki poparte wypowiedziami autorów największych światowych hitów kinowych. Książka wyjaśnia w jaki sposób kolor wpływa na widza, omawia problem prowadzenia narracji i grę aktorską. Scenograf Mariusz Chwedczuk przypomina, że w VI wieku naszej ery mnisi z góry Athos skodyfikowali na potrzeby pisania ikon znaczenie i symbolikę kolorów, przypisując kolor do postaci (Chrystus Pantokrator – czerwień, Matka Boska – błękit, Judasz – żółć i tak dalej). Ówczesny widz mógł dzięki temu nie tylko oglądać, ale i „czytać” ikonę. Jak wiele innych, także i ta wiedza została zapomniana. Patti Bellantoni w swoim dziele przywraca czytelnikowi tę wiedzę i przez to pozwala na prawdziwy i bogaty dialog widza z artystą, niezwykle ważny tak dla twórcy, jak i dla odbiorcy dzieła.
Allan Starski, scenograf i zdobywca Oscara za scenografię do „Listy Schindlera”, recenzując tę książkę, pisze, że film to światło, a światło wydobywa z cienia i ożywia kolory. Światło ma też kolor, dzięki temu zmienia i modeluje tonację obrazu filmowego. Wokół nas pełno jest wspaniałych faktur - matowych, błyszczących, wielobarwnych i jednolitych. One też tworzą mozaikę kolorów. Wybór palety barw, decyzja co do dominant i akcentów kolorystycznych jest kwintesencją zawodu scenografa. Autorka odczytuje artystyczne piękno, zawarte w pomysłach kolorystycznych twórców filmowych. W swojej karierze zawodowej pracowałem ze wspaniałymi artystami, czułymi na sprawy koloru i światła. Mistrzem jest Andrzej Wajda – nasze dyskusje na temat koloru w „Dantonie”, „Biesach” czy „Panu Tadeuszu” to historia na osobną książkę. Na zawsze zostanie w mojej pamięci scena kolorowych świec, otwierająca czarno-biały świat „Listy Schindlera” Stevena Spielberga, i dziewczynka w czerwonym płaszczyku w przerażająco szarym piekle zagłady.

„Jeśli to fiolet, ktoś umrze.
Teoria koloru w filmie”
Patti Bellantoni,
wydawnictwo Wojciech Marzec.

...
Patti Bellantoni jest wykładowcą w Conservatory of the American Film Institute w Los Angeles, gdzie prowadzi zajęcia z koloru i narracji wizualnej dla reżyserów, operatorów, scenarzystów i scenografów. Wykładała również w Center for Understanding Media w Nowym Jorku. Nauczała o kolorze i komunikacji wizualnej w Szkole Sztuk Wizualnych w Nowym Jorku.
...

Więcej książek