3D dla amatorów

25.07.2011kamera Panasonic HDC-SDT750PP

Testowana kamera HDC-SDT750 zastąpiła na rynku model HDC-SD700. Chociaż obie kamery są zewnętrznie podobne, to jednak wprowadzono szereg (na pierwszy rzut oka niezauważalnych) zmian. Przede wszystkim zastosowano unowocześniony układ trzech przetworników CMOS sprawiający, że kamera lepiej zachowuje się przy niskim poziomie oświetlenia. Zmniejszony poziom szumów powoduje, że obraz zyskuje na rozdzielczości. Ponadto, poprawiono bardzo dobrze działający układ optycznej stabilizacji drgań kamery, opracowując nowy – hybrydowy system z czteroosiową detekcją ruchu, uaktywnianą przy najdłuższym zakresie ogniskowej obiektywu, włączając także zakres działania funkcji inteligentnego zooma. Przypomnę, że funkcja inteligentnego zooma polega na zwiększeniu ogniskowej obiektywu na drodze elektronicznej w taki sposób, aby nie powodować degradacji jakości obrazu. Rozszerzono zestaw ręcznych nastaw parametrów, regulowanych za pomocą pierścienia na obiektywie: ostrość, ogniskową, migawkę i przysłonę. Zaawansowana, inteligentna automatyka, wykorzystująca funkcję rozpoznawania twarzy, śledzenia ostrości i ekspozycji wybranego obiektu oraz rozpoznawania fotografowanej sceny wspiera operatora w uzyskaniu poprawnych ujęć w różnorodnych warunkach zdjęciowych. Materiał filmowy rejestrowany jest na wymiennej karcie pamięci SD/SDHC.
Zaawansowaną technicznie kamerę HD można wykorzystać do realizacji filmu 3D w warunkach amatorskich, ponieważ przewidziano możliwość współpracy kamery ze specjalnym adapterem/obiektywem 3D – VW-CLT1. Jest to bardzo ciekawe rozwiązanie, gdyż zwiększa funkcjonalność kamery – realizację filmu 3D możemy potraktować jako interesujący dodatek do wysokiej klasy amatorskiej kamery HD. Oczywiście takie rozwiązanie sprawia, że zrealizowany za pomocą testowanego sprzętu materiał filmowy 3D nie dorównuje jakością tradycyjnemu materiałowi filmowemu.

Jak to działa?
Adapter VW-CLT1 jest systemem dwóch równoległych obiektywów o niezmiennej zbieżności obu osi widzenia. Każdy z obiektywów wychwytuje obraz odpowiadający obrazowi docierającemu do lewego i prawego oka. Dzięki adapterowi, na czujnik obrazu kamery (przez jej obiektyw) padają jednocześnie dwa, znajdujące się obok siebie obrazy – każdy o rozdzielczości 960 x 540 pikseli. Obraz 3D skalowany jest do wyższej rozdzielczości i zapisywany w formacie HD 1920 x 1080. Skalowanie polega na rozciągnięciu materiału filmowego 3D w osi pionowej (standard side by side), przy zachowaniu charakterystycznej czarnej ramki dookoła. Obraz ten zapisywany jest z częstotliwością 50 Hz. Dopiero przy odtwarzaniu na wyjściu HDMI kamery każda połówka obrazu zamieniana jest w pełny standardowy kadr (przeskalowanie w poziomie). Dwa kolejno następujące obrazy przeznaczone są odpowiednio dla prawego i lewego oka, a dostarczane są z częstotliwością 100 obrazów na sekundę (częstotliwość zostaje podwojona). To, że na obiektyw kamery założony jest adapter 3D, kamera rozpoznaje dzięki specjalnemu wypustowi. Wymiana informacji (na drodze elektrycznej) pomiędzy adapterem a kamerą nie jest potrzebna – filmowanie 3D odbywa się przy stałej, niezmiennej wartości ogniskowej obiektywu (najkrótszej). Zablokowane zostają także: hybrydowy stabilizator obrazu, automatyczne śledzenie ostrości i ekspozycji (AF/AE Tracking), ręczne nastawy ostrości, przysłony, migawki i czułości oraz funkcje fotograficzne. W związku z tym, przed przystąpieniem do realizacji filmu 3D operator musi dokonać ręcznych korekcji adaptera (proponowanych przez oprogramowanie kamery, po wykryciu obecności adaptera). Proces ręcznej kalibracji polega kolejno na korekcji poziomej (obrazy P i L powinny zajmować dokładnie połowę kadru), korekcji pionowego położenia obrazu P i ustawieniu położenia obrazu L względem obrazu P. Kolejnych korekcji dokonujemy za pomocą pokręteł, dostępnych po uchyleniu pokrywki znajdującej się u góry adaptera 3D, obserwując obraz na ekranie LCD.

Kamera
Sylwetka kamery zbudowana jest wokół poziomego walca obiektywu w kolorze matowego grafitu i metalicznej szarości. Szerokokątny obiektyw Leica Dicomar chroniony jest przysłoną otwierającą się automatycznie po włączeniu kamery. Tuż nad nią, ale wewnątrz ruchomego pierścienia obiektywu, umieszczona została miniaturowa lampa błyskowa. Na przedłużeniu tubusa obiektywu, z tyłu umieszczony jest wysuwany wizjer. Tuż pod nim gniazdo akumulatora, dostępne po otwarciu ekranu LCD. Mikrofon umiejscowiony jest na grzbiecie kamery – tuż za obiektywem. Gniazda słuchawkowe i mikrofonowe znalazły się z przodu kamery po prawej stronie, wszystkie pozostałe umieszczono pod uchylnym ekranem LCD. Ręczne nastawy parametrów realizować można zarówno za pomocą pierścienia na obiektywie (ostrość, ogniskowa, a także nowość: balans bieli, migawka, przysłona), jak i ekranu dotykowego (balans bieli, migawka, przysłona). Po otwarciu menu Function (w postaci paska u dołu ekranu), oprócz regulacji parametrów, uzyskujemy dostęp do następujących funkcji: wstawiania przejścia pomiędzy ujęciami, inteligentnej kontroli kontrastu i ekspozycji, rejestracji zdarzenia na 3 sekundy przed rozpoczęciem filmowania, korekcji oświetlenia tylnego, migawki uśmiechu, a także do trybu Macro i trybu zdjęć nocnych. Na kamerze znajdziemy niewiele przycisków, na szczęście tym nielicznym przypisano naprawdę użyteczne funkcje. Funkcja automatycznego śledzenia obiektu i dostosowania do niego ostrości (AFAE) – niezwykle przydatna przy pracy reporterskiej – dostępna jest na ekranie dotykowym w pierwszej kolejności. Proces nastawy ostrości wspomaga funkcja MF ASSIST poprzez wyróżnienie kolorem niebieskim obszaru ostrości. Wzdłuż dolnej krawędzi dotykowego ekranu LCD umieszczono zdublowane przyciski startu filmowania i zmiany ogniskowej obiektywu oraz przycisk wywołania szybkiego menu (pozwalającego na dostęp do podstawowych funkcji filmowych), menu głównego, a także przycisk kasowania ujęcia lub fotografii. Podstawowe funkcje filmowe (obejmujące między innymi: tryb rejestracji, filmowanie poklatkowe, poziom mikrofonu, MF ASSIST, histogram, prezentację poziomu luminancji) otwierają się w postaci okienek u góry ekranu. Menu główne podzielone zostało na trzy części: Ustawienia nagrywania, Fotografia i Ustawienia. Każda z części zawiera szereg funkcji, które prezentowane są w przewijalnych oknach.
Tryb rejestracji obrazu – 1080/50p
– jest niekompatybilny z formatem AVCHD. Archiwizacji materiału 1080/50p dokonać można przy pomocy komputera PC, korzystając z oprogramowania HD Writer AE 2.6T, dostarczanego wraz z kamerą przez firmę Panasonic. Materiał filmowy 3D może być zarejestrowany w niezmienionej formie (side by side) lub przekonwertowany do 2D w standardowej rozdzielczości.

Funkcje edycyjne i archiwizacja materiału filmowego
Tradycyjnie już w wypadku kamer amatorskich HD firmy Panasonic, funkcje edycyjne występują w formie szczątkowej – zredukowane do procedur usuwania i dzielenia wybranych ujęć. Jako ich ekwiwalent można potraktować trzy funkcje automatycznej edycji. Z materiału filmowego automatycznie wybierane są ujęcia z rozpoznanymi twarzami, ujęcia poprawne pod względem technicznym lub arbitralnie wybrane partie zrealizowanych ujęć. Automatycznie zorganizowany wybór ujęć jest następnie odtwarzany z automatycznie dodaną muzyką. Jest to raczej dynamiczna sekwencja losowo wybranych klipów. Dostarczone oprogramowanie pozwala przekopiować zawartość pamięci kamery na dysk twardy komputera, skonwertować materiał filmowy HD do rozdzielczości SD, zapisać materiał filmowy na płycie BD/DVD w formacie AVCHD i DVD-Video, edytować materiał filmowy AVCHD i umieszczać go na stronach internetowych.

Funkcje fotograficzne
Zajęcia wykonujemy w różnych rozdzielczościach i proporcjach obrazu, przy czym maksymalna rozdzielczość obrazu o proporcjach 4:3 wynosi 4032 x 3024, w proporcjach 3:2 – 4608 x 3072, a w proporcjach 16:9 – 4864 x 2736. Dodatkowo wprowadzono rozdzielczość 1920 x 1080 – dla zdjęć wykonywanych podczas filmowania. Jeżeli aktualna rozdzielczość zdjęcia na to pozwala, niewykorzystane piksele przetwornika obrazu wykorzystywane są do wprowadzenia dodatkowej funkcji Extra Optical Zoom – wydłużającej (maksymalnie do 25x) na drodze elektronicznej ogniskową obiektywu w taki sposób, że nie następuje utrata jakości obrazu. Funkcja Burst umożliwia wykonanie 180 zdjęć z częstotliwością 50 zdjęć na sekundę (rozdzielczość 1920 x 1080). Podczas odtwarzania zarejestrowanego materiału filmowego istnieje możliwość przechwycenia pojedynczych kadrów filmu – w postaci zdjęć w rozdzielczości 1920 x 1080. Kamera wyposażona jest w miniaturową lampę błyskową z możliwością ustawienia siły błysku i funkcją redukcji efektu czerwonych oczu.

Plener, długa ogniskowa obiektywu, detal architektoniczny. Brak zniekształceń chromatycznych na krawędzi jasnych i ciemnych obszarów.

Zdjęcie plenerowe, oświetlenie światłem słonecznym filtrowanym przez chmury. Poprawne wyrównanie tonalne. Długa ogniskowa obiektywu umożliwia pracę z głębią ostrości.

Zdjęcie plenerowe, plan ogólny, praca automatyczna. Inteligentna kontrola kontrastu umożliwiła wydobycie faktury pni, będących najciemniejszymi partiami obrazu, przy zachowaniu dużej skali kontrastu.

Wyniki testu
Kamera rejestruje materiał filmowy na wymiennej karcie pamięci SDHC/SDXC, o maksymalnej pojemności 64 GB. Czas rejestracji waha się od 5 godzin 20 minut do 27 godzin 30 minut – w zależności od wybranego stopnia kompresji, przy czym zawsze rejestrowany jest obraz Full HD 1920 x 1080. Najwyższej jakości obraz AVCHD uzyskujemy w trybie HA (17 Mbps/VBR). Tryby: HG (13 Mbps/VBR), HX (9 Mbps/VBR) i HE (5 Mbps/VBR) o wyższym stopniu kompresji umożliwiają wydłużenie czasu rejestracji.
Statyczna rozdzielczość pozioma w trybie HA zmienia się od około 1300 linii przy oświetleniu 3 luksów do 1800 linii przy oświetleniu 50 luksów. Dzięki udoskonaleniu czujników obrazu, kamera jest bardzo czuła – obraz o 50% kontraście (odstęp poziomu czerni od poziomu bieli) uzyskuje się przy oświetleniu poniżej 3 luksów, przy czym poziom szumów jest bardzo niski przy wszystkich testowanych poziomach oświetlenia i praktycznie nie zmienia się w zauważalny sposób.
Bardzo silny procesor obrazu Crystal Engine PRO pozwala na używanie funkcji inteligentnej kontroli kontrastu, inteligentnej detekcji scen, rozpoznawania twarzy oraz automatycznego śledzenia ostrości i ekspozycji wyróżnionego obiektu. Kamera automatycznie przystosowuje się do zdjęć portretowych, krajobrazu, zdjęć przy oświetleniu punktowym (duży kontrast) i zdjęć przy niskim poziomie oświetlenia. Funkcje rozpoznawania twarzy i jej zapamiętywania umożliwiają śledzenie wskazanej osoby przez układ automatyki kamery. Obecna jest migawka uśmiechu – podczas filmowania automatycznie wykonywane jest zdjęcie uśmiechającej się osoby. Tryb manualnych nastaw ekspozycji wspomagany jest przez funkcję „zebry”, pomiar luminancji w centrum kadru oraz histogram.
Obraz 3D bez trudu odtworzyłem z kamery za pomocą telewizorów 3D (z aktywnymi okularami) kilku firm. Z powodu stałego ustawienia zbieżności osi obu obiektywów adaptera 3D, niezmienna pozostaje głębia planu (wynosząca około 1,2 m), skojarzona z płaszczyzną ekranu. Innymi słowy – efekt trójwymiarowości jest zawsze budowany do wewnątrz ekranu, gdy obiekty znajdują się w odległości większej niż 1,2 m. Obiekty bliższe (co nie jest zalecane przez producenta) zdają się wychodzić przed ekran. W obrazie 3D wyraźnie zauważalna jest mniejsza rozdzielczość obrazu i obniżona jasność obiektywu współpracującego z adapterem 3D. Dlatego też możliwość realizacji filmu 3D należy traktować jako interesującą opcję, pozwalającą nabyć praktyczną wiedzę operatorską o tym jak budować kadr, aby efekt trójwymiarowości był jak najsilniejszy.
Testy plenerowe zrealizowane zostały w jesiennych warunkach oświetleniowych bez adaptera 3D. Obraz filmowy charakteryzuje się prawidłowym wyrównaniem tonalnym. Kolory oddane są z dużą wiernością, a w razie potrzeby można sięgnąć po bardzo skuteczną korektę balansu bieli. W trybie automatycznym (wspartym funkcją inteligentnej kontroli kontrastu, realizującej między innymi korekcję funkcji gamma) kamera znakomicie radzi sobie z dużymi kontrastami świetlnymi. Zredukowane zostają „wypalenia” obrazu oraz wprowadzone rozjaśnienia w ciemnych partiach. Na krawędziach obszarów o dużych kontrastach świetlnych nie występują zniekształcenia chromatyczne (w całym zakresie zmian ogniskowej obiektywu).
Inną nowością jest rozbudowany – dwustopniowy optyczny stabilizator obrazu. Nowa funkcja – OIS Lock jest aktywna, gdy prawą ręką naciśniemy na ikonkę pojawiającą się na ekranie dotykowym LCD. Użycie drugiej ręki poprawia warunki pracy kamery i zapobiega gwałtownemu poruszeniu, przy którym pojawić się może efekt „pełzania” obrazu. Przypomnę – skuteczność redukcji drgań w pełnym zakresie zmian ogniskowej obiektywu została poprawiona przez wzmocnienie kompensacji pionowego i poziomego ruchu kamery. Zestaw pięciu mikrofonów umożliwia realizację dźwięku przestrzennego 5.1, a także symulację mikrofonu o zmiennej charakterystyce przestrzennej (funkcja Zoom Mic oraz funkcja Focus Mic). Gniazdo mikrofonowe i słuchawkowe umożliwia użycie zewnętrznego mikrofonu i kontrolę dźwięku za pomocą słuchawek. Dodatkowo, w kamerze przewidziano korekcję najniższych tonów.
Walory reporterskie kamery podnosi funkcja szybkiego włączania (gotowość do filmowania następuje po 1 sekundzie od uruchomienia) i funkcja szybkiego startu filmowania (wyłączenie urządzenia poprzez zamknięcie ekranu LCD pozwala na rozpoczęcie filmowania z opóźnieniem około 0,6 sekundy).
Kamera nie jest zbyt energooszczędna. Dostarczony wraz z nią akumulator umożliwia praktycznie realizację 30 minut nagrań. Ładowanie akumulatora odbywa się w ładowarce i trwa 155 minut.